Menu

Study Circle

जिल्हा निवड समिती पदे

 1)    परिचर
 2)    कंत्राटी ग्रामसेवक
 3)    वरिष्ठ सहाय्यक
 4)    कनिष्ठ सहाय्यक
 5)    लघुलेखक
 6)    कृषी अधिकारी
 7)    विस्तार अधिकारी (कृषी)
 8)    विस्तार अधिकारी (पंचायत/एस.डी.एस.वाय.)
 9)    विस्तार अधिकारी (सांख्यिकी)
 10)    विस्तार अधिकारी (शिक्षण)
 11)    ज्येष्ठ विस्तार अधिकारी (शिक्षण)
 12)    स्थापत्य अभियांत्रिकी सहाय्यक
 13)    कनिष्ठ अभियंता
 14)    आरोग्य सेविका (महिला)
 15)    आरोग्य सेवक (पुरुष)
 16)    आरोग्य पर्यवेक्षक
 17)    आरोग्य पर्यवेक्षिका
 18)    पशुधन पर्यवेक्षक
 19)    औषध निर्माण अधिकारी
 20)    वरिष्ठ सहाय्यक लेखा
 21)    कनिष्ठ सहाय्यक लेखा
 22)    कनिष्ठ आरेखक
 23)    कनिष्ठ लेखाधिकारी
 24)    तलाठी
 25)    ग्रामसेवक
 26)    कनिष्ठ/वरिष्ठ लिपिक
 27)    कनिष्ठ/वरिष्ठ सहाय्यक
 28)    विस्तार अधिकारी
 29)    लघुलेखक
 30)    आरोग्य सेवक
 31)    पर्यवेक्षक
 32)    टंकलेखक
 33)    पोलीस भरती

 

जिल्हा निवड मंडळ परीक्षा
 

       या पदाची भरती करण्यासाठी स्पर्धा परीक्षा महाराष्ट्रातील विविध जिल्हा केंद्रांवर घेतली जाते. त्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज मागविले जातात.
 पात्रतेच्या अटी
 1) वयोमर्यादा -
 *    किमान 18 वर्षे असावे व 33 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे.
 *    पोलीस भरतीसाठी 18 वर्षे ते 25 वर्षे.
 *    उच्च वयोमर्यादा खालील बाबतीत शिथिलक्षम -
    1)    महाराष्ट्र शासनाने मान्यता दिलेल्या मागासवर्गीय उमेदवारांच्या बाबतीत 5 वर्षापर्यंत (38 वर्षे)
    2)    अपंग उमेदवारांच्या बाबतीत 5 वर्षांपर्यंत.
    3)    पात्र खेळाडूंच्या बाबतीत 5 वर्षांपर्यत.
    4)    माजी सैनिक उमेदवारांसाठी कमाल वयोमर्यादा शासनाने वेळोवेळी निर्गमित केलेल्या आदेशानुसार असते.
 *    वरील अटी पोलीस भरतीसाठी लागू होत नाही.
  2) शैक्षणिक पात्रता -
 *    माध्यमिक शालांत परीक्षा (एसएससी) उत्तीर्ण अथवा तत्सम अर्हता प्राप्त उमेदवार हा अर्ज दाखल करू शकतात. (पोलीस भरतीकरिता)
 *    इतर परीक्षांसाठी मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची पदवी परीक्षा उत्तीर्ण.
 *    लिपिक-टंकलेखक (मराठी) पदासाठी मराठी टंकलेखनाचा वेग 30 शब्द प्रति मिनिट व लिपिक-टंकलेखक (इंग्रजी) पदासाठी इंग्रजी टंकलेखनाचा वेग 40 शब्द प्रति मिनिट.
 लिपिक-टंकलेखक (मराठी) पदासाठी मराठी टंकलेखनाचा वेग 30 शब्द प्रति मिनिट व लिपिक-टंकलेखक (इंग्रजी) पदासाठी इंग्रजी टंकलेखनाचा वेग 40 शब्द प्रति मिनिट.
 सदर वेगाबाबत शासकीय परीक्षा मंडळाची परीक्षा अर्ज सादर करण्याच्या विहित अंतिम दिनांकास किंवा तत्पूर्वी उत्तीर्ण होणे अनिवार्य आहे.
 लिपिक-टंकलेखक (इंग्रजी) या पदावर नियुक्त होणार्‍या उमेदवारांना म. ना. से. (इंग्रजी लघुलेखक व इंग्रजी टंकलेखक यांना प्राप्त करावयाच्या मराठी लघुलेखक/मराठी टंकलेखन परीक्षा सक्तीची करण्याबाबत) नियमावली 1991 मधील नियम-3 व 4 नुसार, एतदर्थ मंडळाची मराठी टंकलेखनाची प्रती मिनिट 30 शब्द गतीची परीक्षा, शासन सेवेत प्रविष्ट झाल्याच्या दिनांकापासून 4 वर्षाच्या आत उत्तीर्ण होणे आवश्यक राहील. प्रथम भाषा म्हणून मराठी (उच्चस्तर) विषय न घेता माध्यमिक शालान्त परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या इंग्रजी लिपिक-टंकलेखकांनी 6 वर्षाच्या आत उत्तीर्ण होणे आवश्यक राहील.
 *    निवड प्रक्रिया - लिपिक टंकलेखक पदासाठी उमेदवारांची निवड लेखी परीक्षेद्वारे करण्यात येते.
  लेखी परीक्षा 
 जिल्हा निवड मंडळ परीक्षा मराठी, इंग्रजी, सामान्यज्ञान व अंकगणित विषयांवर आधारित असून 200 गुणांची असते.
 प्रश्‍नपत्रिका : 100 प्रश्‍न / 200 गुण        
 परीक्षेचे स्वरूप : वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी   
 दर्जा : माध्यमिक शालान्त परीक्षेसमान        
 वेळ : 2 तास
 माध्यम : मराठी

 *    लेखी परीक्षेचा अभ्यासक्रम : लेखी परीक्षेमध्ये खालील घटक/उपघटकांचा समावेश आहे -
 1)    मराठी (25 प्रश्‍न) -
    1)      व्याकरण 
    2)    सोपी वाक्यरचना 
    3)    नेहमीच्या शब्दांचा वापर
 2)    इंग्रजी (25 प्रश्‍न) -
    1)    स्पेलिंग व नेहमीच्या शब्दांचा वापर
    2)    व्याकरण 
    3)    सोपी वाक्यरचना 
 3)    सामान्यज्ञान (25 प्रश्‍न) -
    1)    दैनंदिन घटना व नेहमीचे अनुभव
    2)    धर्म, साहित्य, राजकारण, शास्त्र, सामाजिक व औद्योगिक सुधारणा, क्रीडा-क्षेत्रातील महान व्यक्तींची कार्ये 
    3)    भारताच्या विशेष करून महाराष्ट्राच्या इतिहासाची रूपरेषा
    4)    भारताच्या विशेष करून महाराष्ट्राच्या भूगोलाची रूपरेषा
 4)    अंकगणित (25 प्रश्‍न) -
    1)    बेरीज व वजाबाकी 
    2)    गुणाकार, टक्केवारी व भागाकार 
    3)    दशांश अपूर्णांक
    4)    सरासरी

 

 

जिल्हा निवड मंडळ परीक्षा अभ्यासक्रम


मराठी

 1)     वर्णविचार
 2)     संधी
 3)     शब्दविचार व जाती
 4)     नाम
 5)     सर्वनाम
 6)     विशेषण
 7)     क्रियापद
 8)     लिंग विचार
 9)     वचनविचार
 10)     विभक्ती
 11)     सामान्य रूप
 12)     क्रियाविशेषण अव्यय
 13)     शब्दयोगी अव्यये
 14)     उभयान्वयी अव्यये
 15)     केवलप्रयोगी अव्यये
 16)     क्रियापदांची काळ (आख्यात विकार)
 17)     क्रियापदाचा अर्थ
 18)     समास
 19)     वाक्यविचार
           वाक्यप्रकार
           वाक्य पृथक्करण
           वाक्य संश्‍लेषण (वाक्य संकलन)
           वाक्यांचे रूपांतर
           शुद्ध लेखन
           विराम चिन्हे
           प्रयोग
           भाषेचे अलंकार
 20)     शब्दसंपदा
           सिद्ध, साधित, उपसर्ग आणि प्रत्यय
           शब्दसमुहाबद्दल एक शब्द
           एकाच शब्दाचे निरनिराळे अर्थ
           विरुद्ध अर्थाचे शब्द
           समान अर्थी शब्द
          वाक्प्रचार व म्हणी

इंग्रजी व्याकरण
 

  1)     Parts of Speech
  2)     Nouns
  3)     Genders
  4)     Singular & Plurals
  5)     Pronoun
  6)     Adjective
  7)     Verb
  8)     The Gerund, the infinitive and the supine verbs
  9)     The Causal Verb
 10)    TENSES OF VERBS
 11)    Adverb
 12)    A Preposition
 13)    A Conjunction
 14)    An interjection
 15)    Articles
 16)    Modal auxiliaries

English Transformation

 1)    Types of Sentences
 2)    Clause
 3)    Transformation
 4)    वाक्यांच्या प्रकारांचे एकमेकांत रूपांतर
 5)    Direct & Indirect Speech
 5)    ACTIVE & PASSIVE VOICE
 6)    Change the Degree
 7)    Question Tag
 8)    Punctuation

English Vocabulary

 1)    SYNONYMS
 2)    ANTONYMS
 3)    One word SUBSTITUTION
 4)    Names for Groups Or Collection Of Things
 5)    Cries Of Birds, Animals And Insects
 6)    Sounds

 

शासकीय व व्यावहारिक शब्दसंग्रह
 

 1)    सचिवालयीन विभाग
 2)    शाखा
 3)    शासकीय कामकाजातील लेखन प्रकार
 4)    काही पदनामे
 5)    अभ्यासाचे विषय
 6)    काही आलयान्त शब्द
 7)    काही रुग्णालयातील शब्द
 8)    विद्यालये, महाविद्यालये व संस्था
 9)    काही ग्रंथालयीन शब्द
 10)    सामासिक शब्द
 11)    काही न्यायालयीन शब्द
 12)    व्यावसायिक
 13)    निवडक म्हणी

 

 अंकगणित
 

 *    अंकगणिताबाबत संकीर्ण माहिती
     1)  मोज संख्या
     2)  बेरीज
     3)  वजाबाकी
     4)  गुणाकार
     5)  भागाकार
     6)  विभाज्यतेच्या कसोट्या
     7)  अपूर्णांक
     8)  सरळरूप
     9)  शेकडेवारी
     10)  प्रमाण-गुणोत्तर
     11)  नफा-तोटा
     12)  काळ, काम, वेग व अंतर
     13)  सरळव्याज
     14)  चक्रवाढ व्याज
 *    अंकगणितातील क्लृप्त्या

 

महसूल प्रशासन
 

 1)    जिल्हा प्रशासन
 2)    जिल्हाधिकारी
 3)    जिल्हा पोलीस यंत्रणा
 4)    पोलीस पाटील
 5)    जिल्ह्याची न्यायव्यवस्था

 

नागरिकशास्त्र आणि राज्यशास्त्र
 

 1)    भारतीय घटना समिती
 2)    भारताची मानचिन्हे
 3)    राज्यघटनेची वैशिष्ट्ये
 4)    कायदे मंडळ
 5)    कार्यकारी मंडळ
 6)    विधानसभा
 7)    न्याय मंडळ
 8)    थोडक्यात भारतीय राज्य घटना
 9)    भारतीय राज्यघटनेतील परिशिष्टे
 

स्थानिक प्रशासन व पंचायत राज
 

 1)    स्वातंत्र्यपूर्व काळातील पंचायत राज
 2)    स्वातंत्र्योत्तर पंचायत राज
 3)    महाराष्ट्रातील लोकशाही विकेंद्रीकरण
 4)    ग्रामपंचायत
 5)    तालुका पंचायत समिती
 6)    जिल्हा परिषद
 7)    महाराष्ट्रातील पंचायत राज संस्था
 8)    महत्त्वाचे वस्तुनिष्ठ प्रश्‍न

 

सामान्य इतिहास
 

 1)    ब्रिटिश राजवटीतील कायदे, करार, परिषदा व समित्या
 2)    समाजसुधारक
 3)    1857 चे स्वातंत्र्य युद्ध
 4)    सशस्त्र क्रांतिलढा व क्रांतिकारक
 5)    भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील प्रमुख नेत्यांची प्रचलित नावे
 6)    प्रसिद्धी माध्यमाचे स्वातंत्र्य चळवळीतील योगदान
 7)    वृत्तपत्रांबद्दल महत्त्वाची माहिती
 8)    संपादक आणि त्यांची वृत्तपत्रे
 9)    इतिहासातील महत्त्वपूर्ण वृत्तपत्रे
 10)    महत्त्वपूर्ण पुस्तके
 11)    भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ व सत्याग्रह
 12)    महत्त्वाच्या सनावळ्या, ऐतिहासिक घटना, वर्षे व स्थळ
 13)    गव्हर्नर जनरल व व्हाईसरॉय कारकीर्द
 14)    19 व्या व 20 व्या शतकातील धार्मिक व सामाजिक सुधारणा चळवळी
 15)    काँग्रेस व इतर राजकीय पक्ष
 16)    क्रांतिकारक
 17)    संघटना व संस्था

 

स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती
 

 1)    महाराष्ट्राची माहिती
 2)    महाराष्ट्रातील पस्तीस जिल्हे
 3)    महाराष्ट्रातील प्रशासकीय विभाग
 4)    महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना
 5)    सह्याद्रीतील सर्वांत उंच शिखरे
 6)    सह्याद्रीच्या प्रमुख रांगा
 7)    सह्याद्रीतील महत्त्वाचे घाट
 8)    महाराष्ट्रातील वनांचे मुख्य प्रकार
 9)    महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने व अभयारण्ये
 10)    कोकणातील नद्या
 11)    महाराष्ट्रातील नद्यांकाठची प्रसिद्ध शहरे
 12)    महाराष्ट्रातील तलाव
 13)    महाराष्ट्रातील कृषी उत्पादने
 14)    महाराष्ट्रातील ङ्गळे व मसाल्याचे पदार्थ
 15)    पिकांच्या सुधारीत व संकरित जाती
 16)    रासायनिक खते
 17)    कृषिक्षेत्रातील संशोधन संस्था
 18)    पाटबंधारे विकास महामंडळे
 19)    कल्याणकारी योजना
 20)    महाराष्ट्रातील मत्स्योत्पादन
 21)    महाराष्ट्रातील खनिज संपत्ती
 22)    प्रमुख उद्योगधंदे व त्यांची ठिकाणे
 23)    लघु उद्योगांसाठी प्रसिद्ध ठिकाणे
 24)    पर्यटन स्थळे व धार्मिक महत्त्वाची स्थळे
 25)    महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध किल्ले
 26)    महाराष्ट्राची प्रादेशिक माहिती
 27)    महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांची माहिती

 

भूगोल


 1)    महाराष्ट्राचा सर्वसाधारण भूगोल
 2)     महाराष्ट्राचे प्राकृतिक विभाग
 3)     महाराष्ट्रातील हवामान व पाऊस
 4)     महाराष्ट्रातील नद्या
 5)     महाराष्ट्राची भौगोलिक वैशिष्ट्ये
 6)     महाराष्ट्रातील वाहतूक व्यवस्था
 7)     महाराष्ट्राची लोकसंख्या
 8)     भारताचा सर्वसाधारण भूगोल
 9)     भारताची लोकसंख्या (2001)

 

सामान्यविज्ञान व तंत्रज्ञान
 

 1)    संगणक व माहिती तंत्रज्ञान
 2)    शोध व संशोधक
 3)    भारतीय शास्त्रज्ञांची कामगिरी
 4)    शास्त्रज्ञांची कामगिरी
 5)    शास्त्रीय व वैज्ञानिक उपकरणे व त्यांचा उपयोग

 

अर्थव्यवस्थाविषयक सामान्यज्ञान
 

 1)     देशातील वित्त आयोग
    *   पंचवार्षिक योजना
    1)  दहा पंचवार्षिक योजनांचा आढावा
    2)  पहिली पंचवार्षिक योजना
    3)  दुसरी पंचवार्षिक योजना
    4)  तिसरी पंचवार्षिक योजना
    5)  चौथी पंचवार्षिक योजना
    6)  पाचवी पंचवार्षिक योजना
    7)  सहावी पंचवार्षिक योजना
    8)  सातवी पंचवार्षिक योजना
    9)  आठवी पंचवार्षिक योजना
    10)  नववी पंचवार्षिक योजना
    11)  दहावी पंचवार्षिक योजना
    12)  पंचवार्षिक योजनांची घोषवाक्ये
2)    परकीय व्यापार
3)    भारतातील बँक व्यवसाय
4)    भारतीय रिझर्व्ह बँक
5)    स्टेट बँक ऑफ इंडिया
6)    बँक व्यवहाराशी संबंधित संज्ञा
7)    राष्ट्रीयकृत बँका
8)    भारतीय चलन व्यवस्था


चालू घडामोडी
 

 1)    क्रीडाविषयक सामान्यज्ञान
 2)    महान व्यक्ती व त्यांची कार्ये
 3)    कला, संगीत व नृत्य क्षेत्रातील व्यक्ती
 4)    आंतरराष्ट्रीय संघटना
 4)    विविध नृत्यप्रकार व संबंधित कलाकार
 5)    भारताची संरक्षण यंत्रणा
 6)    भारताची संरक्षण यंत्रणा
 7)    पुरस्कार व बहुमान
 
*    लेटेस्ट नेमणुका व नियुक्त्या

 

 

परीक्षेसाठी संदर्भ पुस्तकांची यादी (स्टडी सर्कल पब्लिकेशन)


 1)    जिल्हा निवड समिती संपूर्ण मार्गदर्शक
 2)    जिल्हा निवड समिती प्रश्‍नसंग्रह
 3)    तलाठी-ग्रामसेवक प्रश्‍नसंग्रह
 4)    लिपिक-टंकलेखक प्रश्‍नसंच
 5)    पोलीस भरती प्रश्‍नसंग्रह
 6)    पोलीस भरती मार्गदर्शक
 7)    अंकगणित व मुलभीत संख्याज्ञान
 8)    बुद्धिमापन चाचणी संपूर्ण मार्गदर्शक
 9)    इंग्रजी भाषा
 10)    मराठी भाषा
 11)    सामान्यविज्ञान व तंत्रज्ञान
 12)    स्पर्धा परीक्षा नोकरी संदर्भ (मासिक)
 13)    जनरल नॉलेज (मासिक)
 14)    लेटेस्ट चालू घडामोडी (2015)
 15)    5000 प्रश्‍न संच
 16)    एमपीएससी मुख्य सामान्य अध्ययन पेपर-1 इतिहास व भूगोल
 17)    एमपीएससी मुख्य सामान्य अध्ययन पेपर-2 राज्यघटना
 18)    एमपीएससी मुख्य सामान्य अध्ययन पेपर-4 अर्थव्यवस्था
 19)    भारताचा भूगोल
 20)    महाराष्ट्राचा भूगोल